bütün kapılar kapalı inik bütün perdeler
nerdeler nerdeler nerdeler
gidilmeyen gelinmeyen bir yerdeler
dilsizler fısıldıyor sağırlara uzaktan çok uzaktan
bakışın gözleri yok koşunun ayakları
yoruldum yakalanmazı kovalamaktan
bir cıgara içeyim
Nazım Hikmet, 31 Mayıs 1962
"Prensipte doğru olan, pratikte her zaman en iyisidir. Prensiplere bağlılık en iyi politikadır."
Wilhelm Liebknecht, 31 Mayıs 1869
çınar olsam dinlensem gölgesinde
kitap olsam okusam uykusuz gecelerimde içim sıkılmadan
kalem olmak istemem kendi elimde bile
kapı olsam iyilere açsam kötülere kapasam
pencere olsam perdesiz ve iki kanadı açık bir pencere ve şehri soksam odama
söz olsam çağırsam haklıya doğruya güzele
söz olsam söylesem sevdamı yumuşacık
Nazım Hikmet, 27 Mayıs 1962
"Başınız derde girene kadar zeki olduğunuzu fark etmiyorsunuz."
James Baldwin, 27 Mayıs 1984
"Büyük oyunlarımızda katloluyor çocuk oyunlarımız.
Bir yanda çocuklar oynuyor kırlarda, bayırlarda, sokak aralarında. Bir yanda çocuklar ölüyor mayın tarlalarında."
Hrant Dink, BirGün, 25 Mayıs 2004
"Halk ve haklar için siyaset yapan ya da yapmaya çalışan siyasetçiler azınlık olsa da her yerde ve hep vardır. Siyasi partiler çoğunlukla sadece bir isim ve aparattır."
Karl Liebknecht, 25 Mayıs 1917 (Sophie Liebknecht'e yazdığı mektuptan)
"Kalp kırıklığınızın ve çektiğiniz acının dünya tarihinde eşi benzeri olmadığını düşünüyorsunuz ama sonra kitaplarla taşınıyorsunuz. Bana en çok eziyet eden şeylerin, beni hayatta olan ya da yaşamış olan tüm insanlara bağlayan şeyler olduğunu öğretenler Dostoyevski ve Dickens idi."
"Yalnızca kendi içimizdeki yaralarla yüzleşirsek, o yaraların, başka insanlarda da olduğunu anlayabiliriz. Bir sanatçı bir tür duygusal veya ruhsal tarihçidir. Onun rolü, kim ve ne olduğunuzu bilmenin sizde yaratacağı ihtişamlı kıyameti anlatmaktır. Anlatmak zorundadır, çünkü başka hiç kimse; hayatta olmanın nasıl bir şey olduğunu anlatamaz."
James Baldwin, 24 Mayıs 1963
"nasır bağlamış elleri
yüreğinin kapısını yıllarca
kapalı tuta tutadünyayı verelim çocuklara hiç değilse bir günlüğüne
allı pullu bir balon gibi verelim oynasınlar
oynasınlar türküler söyliyerek yıldızların arasında
dünyayı çocuklara verelim
kocaman bir elma gibi verelim sıcacık bir ekmek somunu gibi
hiç değilse bir günlüğüne doysunlar
dünyayı çocuklara verelim
bir günlük de olsa öğrensin dünya arkadaşlığı
çocuklar dünyayı alacak elimizden
ölümsüz ağaçlar dikecekler
Nazım Hikmet, 21 Mayıs 1962
"Dahilerin özelliğinin yirmi yıl sonra aptallara fikir vermek olduğunu biliyoruz."
Louis Aragon, 19 Mayıs 1980
"Hayatım gizlilik gerektiriyor ve gücünü de tam olarak bu gizlilikten alıyor. Konuşmak istesem bile, benim için en önemli olan, hayatımı en derinden tanımlayan şey, tam da hakkında sessiz kalmam gereken şey olurdu. [...] Bu nedenle, diğerlerinden biraz daha yakın temas kurduğum birkaç kişiye, aramızdaki ilişkide bir dengesizlik olduğunu belirtmiş ve onlarla olan ilişkimi olduğu gibi benimsediğimi, ancak onlardan da bunu beklediğimi çünkü gerçek bir yakınlığın benim için imkansız olduğunu söylemiştim."
Sören Kierkegaard'ın 19 Mayıs 1847'de kardeşi Peter'e yazdığı mektuptan.
"çok erkendi her şey
bir anı olmaya geri çekildiğinde
şimdi akşamlar erken
gölgeler hep aynı yerde"
Murathan Mungan, 18 Mayıs 1992
(Başkalarının Gecesi kitabındaki Gölge şiirinden)
"Hayatımızı önemli kılan sadece yaşamış olmamız değildir. Sürdürdüğümüz hayatın önemini; başkalarının hayatlarında ne kadar fark yarattığımız belirleyecektir."
Nelson Mandela, 18 Mayıs 2002
"Elbette kadın edebiyatı var, ancak bunun temel nedeni, yazının bile toplumsal cinsiyetin tarihsel-kültürel inşası tarafından güçlü bir şekilde şartlandırılması. Kadın edebiyatı var, kadın yazar var, çünkü bu ayrımı yapmaya, yönünü -hala- erkeklerin belirlediği toplum zorluyor."
Elena Ferrante, 17 Mayıs 2018
"Elbette kimse beni şiir ya da yazı yazmakla görevlendirmedi.
Bahar, bahar olduğu için yeşertir doğayı; acı, acı olduğu için yaşanır; sevda, sevda olduğu için...
Deniz, Mahir, İbrahim, Che, birileri tarafından görevlendirilmediler; onlar kendi hayatlarını ve bütün hayatları çiçeklendirmek üzere, tıpkı doğa gibi davrandılar. Öylesine kaçınılmaz, öylesine gerçek.
Cahit Arf, Einstein, Galile, Edison, kendilerine görev verildiği için değil, hayatla kendi aralarındaki ilişkiyi anlamaya çalıştıkları için bilim insanıydılar.
Aşk gibi bir şey bu.
Nedeni yine sorunun içinde saklı olan bir şey.
Yazmak eylemi de öyle..."
Ahmet Telli, Ülkede Gündem; 15 Mayıs 2004
"Kim Akdeniz'in güzelliğini tartışabilir? Kimin gücü Akdeniz'i çirkinleştirebilir? Bunca mavi, bunca apak bir deniz, bunca tarih, uygarlık, bereketle çevrili bir deniz, insana bunca şey vermiş bir deniz, özgürlüğün, barışın, daha insanca yaşamanın simgesi olmuş bir deniz bu. Evet, zor, zor çok zor onun çevresinde çirkinlik yaratmak. Ama evelallah biz bunun da üstesinden geliriz."
Sevgi Soysal, Politika, 14 Mayıs 1976
"Yıllar geri dönülmez bir şekilde geçip giderken, "yaşamamış" olmanın, size nasıl bir acı verdiğini hissediyorum. Ama sabır ve cesaret! Daha yaşayacağız ve harika deneyimlerimiz olacak. Şimdilik, eski bir dünyanın nasıl tümden battığını görüyoruz. Günbegün yek pare kayıp giderken gelen devasa yekpare batış... Ve en tuhaf olanı, insanların çoğunun, farkına dahi varmadan hala sağlam bir zeminde yürüdüklerine inanmaları..."
Rosa Luxemburg'un 12 Mayıs 1918'de Sophie Liebknecht'e yazdığı mektuptan.
"serin anılar
orada bizden uzak
tekrarlanmazlıkları içinde
küller içinde
iz içinde
hiç çekip gitmeden hayatımızdan
ve artık hayatımızı hiç önemsemeyerek
kendi gökyüzümüzde hep duran
ve bazen ışıyan solgun yıldızlar
kaybolduğumuz yollara bıraktığımız
işaretler gibi
serin anılar
aytaşları kadar soğuk
kül ve uzak"
Murathan Mungan, 11 Mayıs 1994 (Başkalarının Gecesi kitabındaki Serin Anılar şiiri)
"Seni çok sevdiğim için, seni çok seven bir insana, yani kendi kendime düşman olmak istemem."
11 Mayıs 1942, Nazım Hikmet'in Piraye'ye yazdığı mektuptan
"Bence deli ve tümden hasta bir toplum sayılmamız için sınıflı bir toplum olmaya da sanayi devrimi geçirmeye de hiç gereksinimiz yok! İnsanlık uygarlık tarihiyle bozulmuş, hastalanmıştır, bununla keşke uygarlaşmasak da dediğim yok elbette; uygarlaşacağız. Ayrıca bizim toplumumuz üretim ilişkilerindeki çarpıklığın dışında din kökenli hastalıklarla da doludur."
Leyla Erbil, 10 Mayıs 1997"Eğer baş edebiliyor ve sizi mahvetmiyorsa; hiçbir yere ait olmamak, yerinden edilmek bir yazar için kötü bir şey değildir."
"Ben bir gezginden çok, bir yer değiştiriciyim. Başka bir deyişle, bir yere varmanın değil, başka bir yere doğru yola çıkmanın ne anlama geldiğini sürekli düşünen biriyim."
Ariel Dorfman, 9 Mayıs 2018
“uzat hadi yüreğini. sıkışalım. oldu mu.”
7 Mayıs 1969, Arkadaş Z. Özger
"Ben görmüştüm, sevi yüzü tarlanın ardı
Sınırsızmış yurttaşlığı, belleksizmiş dili
Seni de görmüştüm... ne önceydi"
Nilgün Marmara, 7 Mayıs 1981
“Mutlu olan insan başkalarını da mutlu eder; cesareti ve inancı olan insan asla sefalet içinde ölmez!”
Anne Frank, 7 Mayıs 1944
"Kadınız, çalışıyoruz, makul saatlerde ve eşit şartlarda, emeğimizin karşılığı olan hakları istiyoruz!"
Adelheid Popp, 6 Mayıs 1893
Viyana'da 3 Mayıs 1893'de başlayan, üç hafta süren, 700 kadının katıldığı, tarihe "Streik der 700" diye geçen ve taleplerin kabul edilmesiyle sonuçlanan, ilk örgütlü kadın grevinin dördüncü gününde yapılan konuşmadan.
"Alo alo, muhterem samiin..."
Eşref Şefik Atabey, 6 Mayıs 1927'de ilk radyo yayını bu cümle ile başlattı.
"Herhangi bir şeyden hoşlanmadığımı söylediğimde bu protestodur. Hoşlanmadığım şeyin artık gerçekleşmemesi için eyleme geçmişsem bu direniştir. Herhangi bir şeye artık katlanmayacağımı söylüyorsam bu protestodur. Diğerlerinin de katlanmamak için eyleme geçmelerini sağlayabilirsem bu direniştir."
5 Mayıs 1968, Ulrike Meinhof'un Konkret'te yer alan "Von Protest zum Wiederstand (Protestodan Direnişe)" makalesinden.
"Yüreğim, yabancı topraklara demir atmış bir geminin yelkenleri gibi şişmiş, ama yine de vatanına dönmeyi özlüyor."
Bettine Brentano'nun (Bettine von Armin) 5 Mayıs 1807'de Johann Wolfgang von Goethe'nin annesi Elisabeth Goethe'ye yazdığı mektuptan.
"Savaşın tek suçlusunun büyük adamlar, politikacılar ve kapitalistler olduğuna inanmıyorum. Hayır, küçük adam da aynı derecede istekli, yoksa dünya halkları çoktan ayaklanırdı! İnsanlarda yok etme, öldürme, katletme dürtüsü ve öfkesi var ve istisnasız tüm insanlık büyük bir değişim geçirene kadar savaşlar yapılacak, inşa edilmiş, yetiştirilmiş ve büyütülmüş her şey yok edilecek ve çirkinleştirilecek, ardından insanlık her şeye yeniden başlamak zorunda kalacak."
Anne Frank, 3 Mayıs 1944
"Hırs iyi bir şey, fakat bence insan bu duyguyu sadece birincil hedefleri, varoluşunun amacı olarak belirlediği hedefleri için beslemelidir. Ötesi yersiz ve anlamsızdır. Önemli olan tek şey, yüklerden arınmış bir hayatımız olmasıdır, aynı zamanda insan, beraber yaşadığı insanlara karşı anlayışlı olmalı, onların da anlayışlarını kazanmalıdır. Bu, insanın hayatta başka özel hedefleri olmasa bile yeterli bir hedeftir."
Fyodor Dostoyevski'nin Bayan Stackenschneider'e yazdığı 3 Mayıs 1860 tarihli mektuptan.
"Muhalif olmak ne demekse, şiir de biraz o demekti bana kalırsa.
Muhalif olmanın bir paradigması yoktur; referansları sınırsız ve sınıfsız bir hayatın imgesidir ve gelecek sezgisiyle oluşturduğu ütopyasını kurar. Ama bu ütopya, bir koza değildir; tam tersine, ütopyasından çağırdığı ne varsa onu gündelik hayatına ağdırır.
Muhalif olmak, iktidar talebine baştan bir reddiyedir. Dahası, herhangi bir zümreye ya da kesime devrimci olma rolünü vermeyi kabul etmez. Sürecin her uğrağında egemenlikçi sistem, yaşantı ve kültürlemelere karşı durur. Kendi sesinin tınısıyla söylemeyi yeğler, kodlarla davranmaz, kodları çözerek, onları geçersizleştirir. Referansı özgürlük imgesidir, adalet ve vicdandır.
Muhalif olmak, çatışmalardan kaçınmak anlamına gelmez. Bu anlamda, politik süreçlerle de ilişkiye geçebilir, hatta, önayak olabilir. Ancak, söz konusu ideolojik ve vicdani reflekslerini etik ve estetik arayışların merkezine koyar.
Sayageldiğim bu muhalif duruş, şiirin omurgasıdır ki, olmazsa olmazlarıdır da diyebiliriz.
[...]
Kaldı ki, muhalefet ile muhalif kavramları sözlüklerde birbirlerine yakın dursalar da, kavradıkları alanlar bakımından akraba sayılmaları zordur. Muhalefet, muhalefet ettiğinin yerinde; yani iktidarda gözü olan, onun yerine geçme arzusu taşıyan bir olgu.
[...]
Muhalif, yaratıcı, itirazında ısrarcı, egemenliklerin meşruiyetini reddeden ilk şey nedir, diye mi soruyorsunuz? Aşktır o."
Ahmet Telli, 1 Mayıs 2004, Tıp Dünyası
